Jod – w pokarmie i powietrzu

Jod to jeden ze składników hormonów wydzielanych przez tarczycę. Znajduje się we krwi i niemal wszystkich komórkach organizmu. Niedobór jodu to jeden z najczęstszych niedoborów składników odżywczych, dlatego jest to minerał dodawany do soli, co ma zapewnić odpowiednią ilość jego przyjmowania.

Funkcje jodu w organizmie

Chociaż jod występuje w organizmie człowieka w śladowych ilościach, pełni w nim wiele funkcji i wpływa na przebieg wielu ważnych procesów:

  • Bierze udział w przemianie materii i wpływa na tempo pozyskiwania energii,
  • Bierze udział w regulacji temperatury,
  • Ma wpływ na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i mięśniowego,
  • Wchodzi w skład hormonów regulujących procesy spalania, zużycie tlenu, a także rozmnażania się komórek,
  • U dzieci jod wpływa na prawidłowy rozwój umysłowy i wzrost,
  • Odpowiedni poziom jodu zapobiega rozwojowi zarówno niedoczynności, jak i nadczynności tarczycy,
  • Wpływa na poziom libido,
  • Wpływa na procesy myślowe,
  • Wpływa na stan skóry, włosów i paznokci.

Naturalne źródła jodu w pożywieniu

Człowiek może pozyskiwać jod zarówno z pożywienia, jak i z powietrza. Produkty będące najbogatszym źródłem jodu to ryby morskie takie jak łosoś, sardynki, makrela i śledź. Znaleźć można go również w skorupiakach (ostrygi). Dużo jodu zawiera tran, czyli tłuszcz pozyskiwany z rybiej wątroby i tkanki tłuszczowej morskich ssaków. Pewna ilość tego minerału znajduje się też w brokułach, sałacie, ziemniakach, dzikim bzie i estragonie, a także w serze pleśniowym, ryżu, zbożu i jajkach.

Jod w powietrzu

Zarówno w wodzie morskiej, jak i solankowej, znajdują się duże ilości jodu. Woda, parując, nasyca powietrze tym cennym dla naszego zdrowia pierwiastkiem. Dzięki temu zarówno nad morzem, jak i w pobliżu solanek, człowiek może pozyskiwać go w tak prosty sposób jak oddychanie. Warto pamiętać, że im bliżej wody, tym więcej jodu znajduje się w powietrzu.

Jod wdychany nad morzem doskonale uzupełni braki tego pierwiastka w organizmie
Jod wdychany nad morzem doskonale uzupełni braki tego pierwiastka w organizmie

Dzienne zapotrzebowanie organizmu na jod

Zapotrzebowanie na jod wyraża się w mikrogramach na dzień. 1 mikrogram (1µg) to 0,000001 g. Ilość tego pierwiastka potrzebna do prawidłowego funkcjonowania organizmu zależy od wieku. Osobną grupę stanowią kobiety ciężarne i kobiety w okresie laktacji, które potrzebują najwięcej jodu. Dzienne dawki jodu spożywanego z pokarmem lub wdychanego z powietrzem przedstawiają się następująco:

  • Dzieci w wieku od 1 do 8 lat: 90 µg/d,
  • Dzieci w wieku od 9 do 13 lat: 120 µg/d,
  • Młodzież i dorośli od 14 roku życia: 150 µg/d,
  • Kobiety w ciąży: 220 µg/d,
  • Kobiety karmiące piersią: 290 µg/d.

Jod wchłania się w przewodzie pokarmowym, błonach śluzowych dróg oddechowych oraz przez skórę.

Skutki niedoboru jodu w organizmie

Niedobór jodu w organizmie powoduje powstanie wola endemicznego (przerostu gruczołu tarczycy) i niedoczynności gruczołu tarczycy. Najczęstsze objawy niedoboru jodu w organizmie dorosłego człowieka obejmują problemy z płodnością, osłabienie libido, powolność umysłową, bezsenność, znużenie, drżenie rąk i nóg, podwyższony poziom cholesterolu. Jednym z objawów zbyt niskiego poziomu jodu w organizmie może też być obniżona odporność na stres.

Niedobór jodu u dzieci

Niedobór jodu najgroźniejsze skutki niesie za sobą u dzieci, gdyż może powodować zahamowanie rozwoju umysłowego i płciowego, a także zahamowanie wzrostu lub głuchotę. Warto dodać, że niedobór jodu w organizmie kobiety ciężarnej skutkuje trwałym uszkodzeniem mózgu u jej dziecka. Może też wywołać poronienie lub przedwczesny poród i zwiększa ryzyko śmierci dziecka po urodzeniu.

Odpowiedni poziom jodu w organizmie jest szczególnie ważny w przypadku dzieci
Odpowiedni poziom jodu w organizmie jest szczególnie ważny w przypadku dzieci

Nadmiar jodu w organizmie

Podobnie jak w przypadku niedoboru jodu, jego nadmiar wpływa niekorzystnie na pracę tarczycy. Wywołuje on jednak jej nadczynność. Oznacza ona wystąpienie przyspieszenia przemiany materii (co z kolei powoduje wyjątkowo szybką utratę wagi) oraz wytrzeszcz oczu.

Znaczenie jodu dla kobiet ciężarnych i w okresie laktacji

Dbanie o odpowiedni poziom jodu w organizmie kobiety w ciąży i kobiety karmiącej piersią jest szczególnie ważne. Przedawkowanie tego pierwiastka grozi bowiem powstaniem chorób tarczycy u dziecka.

1 Comment

  1. Wioletta

    Najwięcej jodu można się nawdychać w wodzie, kąpiąc się w morzu lub solance. Nad samą wodą jest go najwięcej,więc nawet nad Bałtykiem warto się zanurzyć w zimnej wodzie, a nie tylko spacerować:P

Dodaj komentarz

Navigate