Fosfor – składnik mineralny dla zdrowych zębów i kości

Fosfor jest pierwiastkiem, który można znaleźć niemal w całym naszym organizmie. Pełni w nim ważne funkcje, dlatego jego nadmiar lub niedobór mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Na szczęście takie przypadki nie zdarzają się często.

Funkcje fosforu w organizmie

Fosfor jest składnikiem kości i zębów, biorąc wraz z wapniem udział w procesie mineralizacji. Dzięki temu są one zdrowe i mocne. To pierwiastek, który znaleźć również możemy w kwasach nukleinowych (DNA, RNA), które tworzą kod genetyczny, błonach komórkowych, krwi, lecytynie i tkankach miękkich. Fosfor uczestniczy w procesach anabolicznych i katabolicznych, a także w spalaniu glukozy. Ponadto, wpływa na zachowanie równowagi kwasowo – zasadowej i przewodzi bodźce nerwowe.

Naturalne źródła fosforu

Fosfor znajduje się w wielu produktach, jakie mamy w swoim codziennym menu. Duże ilości tego pierwiastka zawierają: mięso, ryby, jaja, jogurty, sery, ciemne pieczywo, wątroba, groch, pestki dyni, fasola, ziemniaki, marchew. Dużo fosforu znajduje się też w serkach topionych, bo zawierają dodatek fosforanów, spełniających rolę topników. Ciekawostką jest, iż w liściach roślin znajduje się więcej wapnia, natomiast w ich kwiatostanach i nasionach jest więcej fosforu. Jeśli stosujemy dietę bogatą w białko i wapń, zapewniamy też swojemu organizmowi wystarczającą ilość fosforu. Warto zwrócić uwagę na fakt, iż fosfor pochodzący z produktów zbożowych i roślin strączkowych słabo się wchłania.

Sery są naturalnym źródłem fosforu
Sery są naturalnym źródłem fosforu

Zapotrzebowanie organizmu na fosfor

Dzienne zapotrzebowanie na fosfor, który powinien być dostarczany wraz z pokarmem, przedstawia się następująco dla osób w różnym wieku i różnej płci:

  • Dzieci od 1 do 3 roku życia: 460 mg,
  • Dzieci od 4 do 8 roku życia: 500 mg,
  • Dzieci i młodzież od 9 do 18 roku życia: 1250 mg,
  • Dorośli od 19 roku życia: 700 mg,
  • Kobiety ciężarne i karmiące piersią poniżej 18 roku życia: 1250 mg,
  • Kobiety ciężarne i karmiące piersią powyżej 18 roku życia: 700 mg.

Produkty zawierające wapń i fosfor w proporcji 1,8 : 1 zapewniają organizmowi doskonałe wsparcie dla kości. Oba pierwiastki występują w takiej proporcji w mleku ludzkim.

Niedobór fosforu

U zdrowych, prawidłowo odżywiających się osób, nie spotyka się na ogół niedoboru fosforu w organizmie. Może on być jednak wywołany niedożywieniem, nieprawidłowym wchłanianiem (na przykład witaminy D), odstawieniem alkoholu, żywieniem pozajelitowym, długotrwałym leczeniem wodorotlenkiem glinu (stosowanym w przypadku nadkwaśności), nadmiernym wydalaniem z moczem lub dną. Niedobór fosforu często przybiera formę utajoną, ale może się także manifestować osłabieniem kości i mięśni, krzywicą u dzieci i rozmiękaniem kości u dorosłych. Objawom tym może towarzyszyć obniżona odporność na choroby.

Nadmiar fosforu

Nadmiar fosforu w organizmie pojawia się po nadmiernym jego spożyciu, w niewydolności nerek i zaburzeniach uwalniania fosforu z komórek. Może objawiać się biegunką, ale w poważniejszych przypadkach pojawiają się zwapnienia tkanek miękkich, zwiększona porowatość kości, a nawet – według niektórych naukowców – autyzm, nadpobudliwość i schizofrenia. Nadwyżka fosforu w organizmie może spowodować zaburzenia wchłaniania takich składników jak magnez, żelazo, miedź, cynk i wapń.

Duża ilość spożywanego rabarbaru może zakłócić wchłanianie fosforu
Duża ilość spożywanego rabarbaru może zakłócić wchłanianie fosforu

Jakie czynniki zakłócają wchłanianie fosforu?

Istnieje kilka czynników, które mogą wpływać na zakłócenia we wchłanianiu fosforu przez organizm:

  • Fosfor reaguje z wapniem. Zaburzona równowaga pomiędzy tymi dwoma pierwiastkami powoduje odkładanie się wapnia w tkankach miękkich i upośledzenie wchłaniania fosforu.
  • Witamina D wpływa na wchłanianie fosforu z pokarmu przez organizm. Zbyt duża ilość tego składnika potęguje wchłanianie fosforu, którego w efekcie jest zbyt dużo we krwi i komórkach.
  • Alkohol spożywany w dużych ilościach zaburza zdolność organizmu do wykorzystania go w procesach metabolicznych.
  • Picie dużej ilości napojów gazowanych wpływa niekorzystnie na proces wchłaniania fosforu z przewodu pokarmowego.
  • Szpinak, rabarbar i otręby zawierają fityniany i szczawiany, zmniejszające wchłanianie fosforu przez organizm.

Dodaj komentarz

Navigate