Cynk – składnik odżywczy o działaniu leczniczym

Cynk należy do grupy mikroelementów, które choć potrzebne są w organizmie w śladowych ilościach, pełnią w nim ważne funkcje. Znajduje się w wielu produktach spożywanych przez nas na co dzień, dlatego jego niedobór związany jest zwykle z występowaniem różnych chorób.

Funkcje cynku w organizmie

Cynk wpływa na wiele procesów zachodzących w organizmie, a jego obecność i działanie gwarantują prawidłowe funkcjonowanie narządów i ogólny stan zdrowia. Oto niektóre z zadań tego mikroelementu:

  • Chroni organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, będących przyczyną starzenia się i chorób,
  • Wspomaga wzrost (w procesie tym bierze również udział witamina A, witamina B6 i witamina B12),
  • Reguluje ciśnienie,
  • Wpływa na sprawność organizmu,
  • Bierze udział w rozwoju płodu,
  • Zwiększa produkcję plemników,
  • Bierze udział w syntezie RNA, DNA i insuliny,
  • Bierze udział w aktywacji wielu enzymów,
  • Bierze udział w metabolizmie tłuszczy, białek, węglowodanów,
  • Ma wpływ na odczuwanie smaków i zapachów,
  • Ma wpływ na stan skóry, włosów i paznokci.

Najlepsze źródła naturalnego cynku

Najlepszym źródłem cynku są pokarmy. Pierwiastek ten znajduje się w wielu spożywanych przez nas codziennie produktach, jednak wśród nich wyróżniają się pod względem jego zawartości ryby i mięso. Ponadto, jego duże ilości znajdziemy też w mleku i żółtku jaj, mące pełnoziarnistej, orzechach, pestkach dyni, owocach morza, zielonym groszku, sezamie i migdałach. Zdrowa osoba nie jest w stanie przedawkować cynku przyjmując go tylko z pożywienia, gdyż jego nadmiar wydalany jest z kałem.

Zbilansowana dieta zapewnia dostateczną ilość cynku
Zbilansowana dieta zapewnia dostateczną ilość cynku

Przyczyny niedoboru cynku w organizmie

Istnieje kilka czynników, które mogą wywołać niedobór cynku w organizmie. Należy do nich między innymi nieprawidłowe odżywianie, zwłaszcza związane ze stosowaniem drastycznych diet odchudzających, które nie zapewniają organizmowi wszystkich niezbędnych mikroelementów. Ponadto, do niedoboru cynku przyczyniają się choroby zapalne jelit, długotrwałe biegunki, nadmierne spożywanie alkoholu i długotrwałe przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych. Z niedoborem cynku związane są choroby takie jak cukrzyca i nowotwór. Zbyt niski poziom tego pierwiastka może wywołać nadmierne spożywanie produktów bogatych w błonnik pokarmowy. Niektóre z nich zawierają kwas fitynowy, zaburzający jego wchłanianie.

Symptomy niedoboru cynku w organizmie

Niedobór cynku u młodszych dzieci może objawiać się w postaci nieprawidłowego rozwoju, obniżenia apetytu i osłabienia zdolności odczuwania ostrego smaku. U dzieci starszych i dorosłych, w których organizmie brakuje tego mikroelementu, występują białe plamki na paznokciach, biegunki, utrata łaknienia, obniżenie odporności, problemy ze skórą, anemia, depresja, zaburzenia w funkcjonowaniu gruczołów płciowych.

Cynk wpływa na wygląd naszej skóry, włosów i paznokci
Cynk wpływa na wygląd naszej skóry, włosów i paznokci

Nadmiar cynku w organizmie

Nadmiar cynku w organizmie może być wywołany poprzez spożywanie owoców i warzyw, które były spryskiwane środkami zawierającymi związki cynku. Jego przyczyną mogą też być choroby z wysoką temperaturą ciała oraz czerwienica prawdziwa. Objawy towarzyszące nadwyżce cynku w organizmie to:

  • Wymioty,
  • Podwyższony poziom cholesterolu,
  • Niedokrwistość,
  • Obniżenie odporności,
  • Zaburzenia we wchłanianiu takich składników odżywczych jak żelazo i miedź.

Zapotrzebowanie organizmu na cynk

Dzienne zapotrzebowanie na cynk przyjmowany w pokarmie zależy od wieku i płci. Dzieci do 3 roku życia powinny przyjmować dziennie 3 mg cynku, a od 4 do 9 roku życia – 5 mg. Dzieci w wieku 10 – 12 lat wykazują zapotrzebowanie na poziomie 8 mg/d. Dorastające dziewczynki powinny przyjmować dziennie 9 mg cynku, a chłopcy – 11 mg. Podaż dobowa dla dorosłych kobiet wynosi 8 mg, a dla mężczyzn 11 mg. Podczas karmienia piersią zapotrzebowanie na cynk w organizmie kobiety wzrasta i osiąga poziom 12 mg.

Interakcje cynku z lekami

Cynk wchodzi w interakcje z antybiotykami tetracyklinowymi, kortykosteroidami, diuretykami tiazydowymi i środkami chelatującymi. Nie powinno się go również przyjmować jednocześnie z preparatami zawierającymi żelazo i wapń, a także z kwasem acetylosalicylowym, indometacyną i ibuprofenem.

Lecznicze działanie cynku

Związki cynku podawane są w celach leczniczych w niektórych schorzeniach. Wykazuje on korzystne działanie w łagodzeniu stanów trądzikowych, wrzodów żołądka, owrzodzeniach, reumatyzmu i żylaków.

1 Comment

  1. Cynk jest ponoć dobry na cerę. Idąc tym tropem mój mądry lekarz, kiedy byłam młoda, zalecił mi na trądzik cynk w tabletkach. Matko, ile ja się tego nabrałam, a zaznaczam, ze nie cierpię brać tabletek. Nie pomogło nic a nic:P Dopiero hormony:D

Dodaj komentarz

Navigate